افتا در رياض ، براي اينكه 24 ساعت قبل از تولد هلال شوّال را آغاز شوّال دانسته‌اند ، اعتراض كرد . مجلس افتا هم بدون توجه به موازين شرعي وعلمي ، پاسخى بىربط داد ونوشت : يعتبر تقويم أمّ القرى أنّه إذا كان عمر القمر عند مغيب الشمس مقدار 12 ساعة فما فوق ، فعندئذ يكون اليوم السابق هو أوّل أيّام الشهر الإسلامي ؛ لأنّ اليوم الإسلامي يبدأ عند مغيب الشمس ! ! 5 . در مقالهء پنجم : « شب وروز » مؤلّف بزرگوار آن حضرت أستاذ نجومى ( دامت إفاضاته ) به يكى از سؤالات مرتبط با رؤيت هلال پاسخى نو داده‌اند . سؤال مرتبط با رؤيت هلال ومؤثر در موضوع لزوم اتّحاد آفاق ( نظر مشهور ) ويا عدم آن ( نظر عدّه‌اى از فقيهان از جمله آية الله خويى رحمه اللّه ) اين است كه آيا ليلة القدر واحد شخصي ودر سراسر كرهء زمين يك شب است يا دو شب ؟ رسالهء دهم جلد اوّل اين مجموعه از مولى إسماعيل خواجويى رحمه اللّه پاسخى به اين سؤال بود . مرحوم آية الله خويى براي تأييد نظر خود به وحدت شخصي ليلة القدر استدلال كرده است : ويدلّ أيضا على ما ذكرناه الآية الكريمة في أنّ ليلة القدر ليلة واحدة شخصية لجميع أهل الأرض على اختلاف بلدانهم في آفاقهم . . . فالنتيجة على ضوئهما أنّ ليلة القدر ليلة واحدة لأهل الأرض جميعا ، لا أنّ لكلّ بقعة ليلة خاصّة « 1 » . مخالفان اين نظر ، به اين دليل پاسخ داده‌اند . پاسخ مقالهء پنجم بخش چهارم به اين سؤال ، به نوعي جواب به استدلال آية الله خويى هم هست . أستاذ نجومى معتقدند شب قدر 24 ساعت است نه مثلا 12 ساعت ، همچنان كه ساير شبها وروزها نيز هر كدام 24 ساعت‌اند : . . . اگر در منطقه‌اى از زمين روز به سر آمد ، روز آن منطقه به سر آمده ؛ ولى هنوز روز در كرهء زمين هست . . . ويك روز در تمام كرهء زمين آن هنگام تمام مىشود كه تمام مناطق كرهء زمين از منطقهء تابش نور رد شود . . . وما بدين جهت گفتيم كه هر شب 24 ساعت وهر روز 24 ساعت است ، امّا توأمان وبا همديگر واندر هم . . . مثلا شب قدر

--> ( 1 ) ر ك : سخنان مرحوم آية الله خويى در بخش سوم در همين مجلّد .